جایگاه "ریش سفیدان " در جوامع سنتی
شادروز امانی – بجنورد
مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو( بیچرانلو)، فرزند حسن خان بیگ یکی از مشاهیر بزرگ شیروان است که نه تنها در خراسان بلکه در تمام ایران زمین در عصر خود یعنی دوره صفویه مصادف با سلطنت شاه عباس دوم، نامش آشنا و حاکم بسیاری از استان ها از جمله آذربایجان ، طهران ،کرمان ،گرجستان ، مرو ، و… بوده است. حسن خان شاملو با استفاده از فضای هنری هرات فرزندش مرتضی قلی خان را به دست استاد می سپارد و از اینجاست که یکی از بزگترین مشاهیر شاملو چهره می نماید و در سالهای بعد از برجسته ترین شعرا ، نقاشان وخطاطان با حفظ قدرت و سمت می شود .مورخین و تذکره نویسان در حق وی درج نموده اند: مرتضی قلی خان در بسیاری از صنایع ادبی وهنری سر آمد روزگار خود بوده است. در بالغ بر صد کتاب و سند ملی و بین المللی توسط نویسندگان ایرانی و خارجی (ما نند تذکره صفویه ، نظام ایلات در دوره صفویه ،تاریخ ایران در دوره صفویه ،عباسنامه وخلاصه السیرو..) در مباحث مرتبط با عصر صفویه به این شخصیت بزرگ شیروانی اشاره شده است .
همچنین وی در مبحث شعر و شاعری هم با تخلص «مرتضی» چیزی حدود چهار هزار بیت دارد . در فرهنگ دهخدا از مرتضی قلی خان آمده است: وی علاوه بر سرودن شعر به داشتن انواع صفات پسندیده ای چون سخن سنجی و سخنرانی شهره بوده است . تالیفات موجود وی که برخی از آنها در کتابخانه ملی ملک نگهداری می شود عبارتند از: ابداع خط شکسته نستعلیق، دیوان اشعار با شماره ۴۵۸۶- خرقه بخیه در علم طبابت با شماره ۱۵۶۵- اشعار با خط شکسته نستعلیق ۵۱۱۱ . این در حالی است که بسیاری از آثار وی در کتابخانه های دیگر کشورهای همجوار نگهداری می شود . گذشته از شهرت علمی و فرهنگی این ادیب شیروانی، ایشان از امرای عصر خویش بوده بطوری که. دکتر یوسف رحیم لو در کتاب «القاب و مواجب دوره سلاطین صفویه» ص۱۲ می نویسد: «مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو،که در زمان نواب خاقان قورچی باشی بود القابش عبارتند از : ایالت و شوکت پناه تولیت ،وحشمت و جلالت دستگاه عالیجاه امیرالامرا ئ العظام مرتضی قلی خان شاملو بیچرلو ،قورچی باشی وبیگلر بیگی آذربایجان.»
استاد ارجمند باستانی پاریزی در مقدمه کتاب «تاریخ کرمان» نوشته اند: «بعد از آن که حکومت کرمان به مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو قورچی باشی مفوض شد ،کرمان در این زمان به مزید معموری و آبادانی بر اکثر بلاد امتیاز یافته ،روز به روز جمعیت خلایق و کشت مردم در بلده و بلوکات می فزود . خلاصه آنکه مرتضی قلی خان ،پس از حکومت کرمان به علل نامشخصی مورد بی مهری شاه عباس دوم قرارگرفت و از حکومت عزل شدوی بدون فوت وقت در مسیر کسان و اقوام خویش به شیروان ، روستای قلعه بیگ و نقدو( نقد علی بیگ شاملو) میان قبیله اش باز می گردد
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
فیلم سینمایی" دوال " به معنی کمربند با محوریت کشتی با چوخه درخراسان شمالی آغاز شد .سر کار خانم مریم قاسم آبادی تهییه کننده فیلم در باره این اثر سینمایی بیان نمود که :فیلم دوال در رابطه با کشتی باچوخه است .واژه دوال در شاهنامه فردوسی در بیان کشتی های پهلوانی ذکر شده و نشان از قدمت این ورزش بومی محلی خراسان دارد . مدت 2 سال است که پیگیر ساخت این فیلم فیلم دوال هستم . یکی از عوامی که انگیزه ساخت این فیلم را به من داد از دست دادن بازی هزار ساله چوگان ما ایرانی ها بود که آذربایجان به نام خود ثیت نمود و باعث اندوه و تاسف مردم عزیز ایران و بنده شد . در صحبتی که با جناب آقای جعفر بیگلو وداشتم مراتب ناراحتی خود را با اظهار کم کاری در زمینه چوگان از سوی خودی ها بیان داشتم و گریزی به کشتی چوخه نمودم که در غربت و انزوا قرار گرفته .و بعد تصمیم گرفتیم که کشتی باچوخه را تبدیل به فیلم و سند کنیم تا جهانی شود و جهان متوجه کشتی چوخه ما شود" اقای جعفر بیگلو تهییه کننده دوم کار نیز نگاه به داستان و هماهنگی عوامل ساخت را خوب و ارزنده می بیند
وی با بیان اینکه این فیلم به مدت ۹۰ دقیقه و به منظور اکران در سینماهای کشور تهیه خواهد شد، افزود: نویسندگی و کارگردانی این اثر را محمد عبدی زاده و اظهار امیدواری کرد که فیلم انشالا بتواند در خور شان چوخه پوشان و پهلوانان چوخه گیر باشد
فیلم سینمایی بلندپروازانه و حماسی «دَوال» به نویسندگی و کارگردانی محمدعبدی زاده بعد ازپنجاه جلسه فیلمبرداری در شهرستانهای اسفراین ، جلمبادان ، رامشین ، رویین و برغمد همچنان ادامه دارد این فیلم نشان دهنده داستان یک جوان کشتی گیری است که تحت تاثیر و آموزش های یکی از جانبازان جنگ تحمیلی که خود روزگاری قهرمان کشتی با چوخه بوده است قرار گرفته و راه و رسم پهلوانی را خواهد آموخت. . محمد عبدی زاده کارگردان فیلم سینمایی دوال ، دوال را بازتابی از تاریخ حماسی ایران می داند که در بستر زمان دستخوش متغییرهای سیاسی فاجتماعی ،فرهنگی و...ایران بوده به نوعی که از دل حماسه های کهن تا زمان معاصر بخصوص هشت سال دفاع مقدس را نیز در بر دارد . تلفیقی از حماسه های این سرزمین را در داستان دوال می توان دید . زمان فیلم 100 دقیقه بوده . در این فیلم نیم نگاه و زمزمه هایی از فرهنگ کردهای شمال خراسان خواهیم شنید. . در ادامه معرفی عوامل کار با بازیگر نقش اول فیلم جهان پهلوان ایوب حسنی که در نقش هامان ایفای نقش دارد به گفتگو نشستیم .پهلوان ایوب حسنی متولد 1352 شیروان چهره نام آشنای این دیار است و کمتر کسی است که این قهرمان محبوب استان ما را نشناسد . او سالها بازوبند پهلوانی را بر بازو دارد و این بار بجای شرکت در گود و کشتی در صحنه هنر و مقابل قاب دوربین حاضر شده تا روحیه پهلوانان این دیار را به جهان پیام داد . ایوب حسنی نقش "هامان " را قرار است بازی کند وی فیلم دوال را منطبق با واقعیت روز می بیند .امیوار است این فیلم پاسخی به علاقه و محبت مردم به کشتی چوخه و کشتی گیران باشد و هدیه ای هنر به مردم چوخه دوست کشورمان .و اثری برای تثبت جهانی چوخه می داند . . ، رضا صفایی پور . آرش تاج . ذبیح افشار . سمیرا زنگانی ، قهرمانان مطرح کشتی ایران و جهان نیز ، همچون ایوب حسنی . ناصر نیک سرشت . جواد محجوب . عبدالرضا فرح دل . علی رحیم پور نیز به ایفای نقش می پردازند . فیلم دربستر حماسی و با الهام از قهرمانان اسطوره ای ایران و جانبازان نام آور هشت سال دفاع مقدس تهیه می شود. مریم قاسم آبادی و روح اله جعفر بگلو تهیه گنندگان این فیلم هستند